كه شطرنج بازى ميكردند گفت : « ما هذه التماثيل الَّتي انتم لها عاكفون ؟ » « 1 » و رسول عليه السلام گفت : هر كه بنرد ، بازى كند در خدا و پيغمبر عاصى باشد . و در خبر است : امير المؤمنين علىّ عليه السلام بقومى بگذشت كه شطرنج ميباختند فرمود : « ما هذه التّماثيل الَّتي انتم لها عاكفون ؟ » و پاره‌اى خاك برگرفت و در آن ميان ريخت . و روايت است از رسول عليه السلام كه گفت : دور باشيد از اين دو استخوان نگاشته كه آن از قمار عجم است و صادق گفت عليه السلام از پدرش كه نرد و شطرنج از جمله‌ى ميسر است . شيخ مرتضاى انصارى در كتاب مكاسب در بحث كسبهاى حرام قمار را به چهار جور فرض كرده است : اوّل - بازى با اسبابهاى معمولى قمار با تعيين عوض كه بازى آن و آنچه مىبرند حرام است بدون ترديد . دوّم - بازى با وسائل غير معمولى و تعيين عوض كه گرفتن عوض حرام است ولى اصل بازى معلوم نيست حرام باشد . سوّم - بازيها و مسابقه‌هاى بدون عوض و با غير اسباب قمار كه معلوم نيست حرام باشد . چهارم - بازى با اسباب قمار بىعوض حكم بحرمت آن را تقويت كرده است باستناد چند حديث كه روشنتر از همه‌ى آنها حديثى است از تفسير قمّى از ابى الجارود كه او از امام باقر ( ع ) معنى اين آيه را « إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ - تا آخر » پرسيد در جواب فرمود : نرد و شطرنج و هر جور قمارى ميسر است و خريد و فروش و استفاده‌ى باندك چيزى از اين وسائل حرام است . طنطاوى : ابو حنيفه بازى شطرنج را حرام دانسته است خواه با عوض يا بى عوض . شافعى جايز دانسته است در صورتى كه بدون عوض باشد و موجب دشنام و بيهوده گوئى و ترك نماز نباشد . * ( فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنافِعُ لِلنَّاسِ ) * - 218 طبرى : سدّى گفت گناه شراب آن است كه انسان شراب مينوشد و مست مىشود و مردم را آزار مىكند ، و گناه قمار اين است كه : با يكديگر قمار ميزنند و از حقّ

--> ( 1 ) يعنى چه ارزش دارد اين تنديسه‌ها كه دور آن نشسته‌ايد و از آن دستبردار نيستيد .